مقدمه

فوتبال یک بازی با توپ است که بین دو گروه یازده نفره صورت می گیرد، که هر یک قصد دارند با زدن گل های بیشتر به حریف خود، برنده شوند. فوتبال غالباً توسط پاها بازی می شود، اما ممکن است بازیکنان از هر عضو دیگری به جزء دست و بازویشان برای حرکت دادن توپ استفاده کنند. دروازه بان از این قاعده مستثنی است، و تنها عضوی از تیم است که می تواند در زمین بازی توپ را در دست بگیرد.

شکل امروزی فوتبال در کشور انگلستان اختراع شد و از ۲۲ نفر بازیکن و ۴ داور تشکیل شده است یک داور وسط، دو کمک‌داور و یک داور چهارم که بیرون از زمین قرار دارد از بین ۲۲ بازیکن فوتبال (فوتبالیست) از هر تیم ۱ بازیکن دروازه‌بان است. هر تیم فوتبال دارای یک سرمربی، یک مربی و یک مربی دروازه‌بان است. به طور کلی در ترکیب یک تیم ۴ مدافع ۴ هافبک و ۲ مهاجم حضور دارند.

آنچه در نزد مردم به عنوان فوتبال شناخته شده است ورزشی است که ملل انگلیسی به آن (Soccer) یا (Association) می گویند و با آن چه آمریکایی ها و کانادایی ها به آن فوتبال می گویند ، فرق دارد و بسیار ساده تر و عملی تر است .

فوتبال بدون شک جذاب ترین و پر طرفدارترین ورزش دنیا است . بیشتر مردم جهان در اندک مدت شیفته فوتبال می شوند . حتی کودک خردسال همین که توپ را می بیند ، به طرفش می دود و آن را با پا می زند . اکثر جوانان و بزرگسالان علاقه مند به فوتبال برای گذراندن اوقات فراغت خود ، به این بازی روی می آورند و یا چون دیگران پای تلویزیون و در میدان ها تماشا گر بازی فوتبال می شوند.بازی فوتبال پر هیجان و زیبا است و انسان را خیلی زود سرگرم می کند ، تا آن جا که در سال های اخیر شیوه های فوتبال نوین ، مردم جهان را بیش از بیش به خود مجذوب کرده است.

تاریخچه فوتبال

از شروع این بازی کسی اطلاع دقیقی ندارد . از منابع باستان شناسی مربوط به قرن چهارم پیش از میلاد مسیح چنین بر می آید که بین سپاهیان ارتش امپراطوری چین نوعی بازی با توپ رایج بوده که شباهت هایی به فوتبال دارد . گزارشاتی نیز وجود دارد که در میان ملل باستان در سرزمین روم ، نوعی بازی در زمین باز با توپ انجام می گرفته که به آن (Harpastum) می گفتند . در میان سایر ملل نیز مشابه این ورزش گزارش شده از جمله در یونان باستان ، مکزیک و ژاپن .

ایرانیان با اقتباس از رومی ها بازی فوتبال را تکامل دادند به طوری که در قرون وسطی فوتبال از محبوبیت مردمی چشمگیری برخوردار بوده و بازی شناخته شده و معروفی گردیده .

 در این دوران فوتبال را (Melees) می گفتند . بازی در زمین های باز و هموار با دروازه های نسبتا وسیع انجام می گرفته و در همین دوران ، در یکی از نمایشنامه های شکسپیر به نام (Errors) در پرده دوم آن ، کلمه (Football) به این بازی اطلاق گردیده .

در نیمه اول قرن پانزدهم بازی فوتبال یک بازی برای پرورش جسم شناخته شده بود و مدارس عمومی و دانشگاه های اروپا همگی دارای تیم های مستقل و رسما جا افتاده بودند .

عکس‌های مصریان نیز نوعی بازی شبیه به فوتبال را نشان می‌‌دهد ولی در یونان یک بازی به نام اسپیشکیروز به طرز جالبی به فوتبال امروزی شبیه است.

 فوتبال در سال ۱۸۹۴ از کشور برزیل شروع شد. این ورزش به وسیلهٔ چارلز میلر برزیلی که اجداد او انگلیسی بودند به مردم برزیل معرفی شد. در سال ۱۹۷۰ مسابقه‌ای بین ایتالیا و برزیل برگزار شد. هیچ کس تصور نمی‌کرد که ۸۰۰ میلیون نفر از مردم جهان ناظر بر اجرای مسابقه باشند.

 امروزه اکثر مردم جهان به فوتبال بیشتر از سایر ورزشها می‌‌پردازند.

 فوتبال مدرن از کشور انگلستان سرچشمه گرفته است.

 در ابتدا اختلافات عقیده‌ای بسیاری میان علاقمندان راگبی و فوتبال وجود داشت زیرا راگبی با دست و فوتبال با پا اجرا می‌‌شد.

 این مسئله در سال ۱۸۶۳ زمانی که طرفداران فوتبال شروع به اجرای این ورزش توسط پاها کردند اتفاق افتاد. گروه دیگر انجمن راگبی را تأسیس کردند و بالاخره در سال ۱۸۷۱ این دو رشتهٔ ورزشی کاملاً از یکدیگر جدا شدند. از آن زمان به بعد هر دو رشته پیشرفت‌های شایانی نموده و طرفداران بسیاری پیدا کردند.

 فدراسیون بین المللی فوتبال در سال ۱۹۰۴ بنیان گزاری شد .

این فدراسیون وظیفه دارد که به نحوهٔ اجرای مسابقات نظارت داشته باشد. قوانین فوتبال بدون موافقت و تصویب سایر کشورهای عضو فدراسیون تغییر نمی‌کند.

در سال ۱۹۲۰ بازیکنان فوتبال در مسابقات المپیک بلژیک شرکت کردند و در سال ۱۹۳۰ اولین جام جهانی در کشور اروگوئه برگزار شد .

در اوایل دهه 1900، اندیشه خیلی از کشور های صاحب فوتبال، برگزاری بازی های المپیک آماتوری فوتبال بود. با این حال تیم ها مشغول توسعه سطح فوتبال خود، که نیازی برای مسابقاتحرفه ای بود، شدند.

 در سال 1928 ژول ریمه، دبیر کل فیفا و رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه، طرحی را ارائه داد که بر اساس آن باید یک سری مسابقات ملی و جهانی هر چهار سال یک بار برگزار شود.

 این پیشنهاد تصویب شد. در سال بعد اروگوئه قهرمان المپیک، میزبان اولین جام جهانی شد.

با وجود این که کشور میزبان پیشنهاد کرد که هزینه ی سفر تیم ها را پرداخت کند اما تنها چهار تیم اروپایی فرانسه، بلژیک، یوگسلاوی و رومانی حاظر به تحمل یک سفر دریایی طولانی با کشتی به اروگوئه شدند.

 آنها به هشت تیم از آمریکای جنوبی و مرکزی پیوستند و در 13 جولای 1930 اولین جام جهانی با مسابقه بین دو تیم فرانسه و بلژیک آغاز شد.( فرانسه 4 بر 1 برنده شد. )

       مؤلفين و مورخين برخي كشورها سعي كرده اند ثابت كنند كه ورزش فوتبال به اشكال مقدماتي و باستاني از كشور آن ها آغاز شده و سپس به ساير نقاط جهان رواج پيدا كرده است .

يك كشيش آلماني به نام « ژ- اشبانوت » ضمن تحقيقاتي كه درباره قاره مفقود شده آتالانتيد كرده با استناد به گفته هومر حدس زده كه در اين قاره افسانه اي ورزشگاه بزرگي وجود داشته كه در آن هزاران تماشاگر براي تشويق بازيكنان فوتبال جمع مي شده اند.

 هر چند در چين ودر دوران امپراتوري  هوانگ تي  نوع خاصي از فوتبال به نام  تسوچو  معروف بود بوسيله توپ چرمي و با استفاده از پا انجام مي شده است .

 اين بازي اغلب در ميان سربازان و افراد ارتش چين رواج داشته و بقدري جالب بوده كه شعرا و مورخين آن عصر در اشعار و حماسه هاي خود از فوتباليست هاي بزرگ به عنوان قهرمانان ملي ياد ميكرده اند.

نزديك به يك هزار سال بعد در نيمه اول قرن دهم ميلادي دو امپراتور ژاپني به نام هاي  اِنجي  و  تنره نيز به تعميم و رونق همين بازي پرداخته اند .

تابلو فنا ناپذير شون چو  نقاش معروف ژاپني كه درآن عصر مي زيسته اولين نشانه اي است كه از بازي فوتبال به يادگار مانده است .

 در آسيا ، هندوستان اولين كشوري بود كه فوتبال را پذيرفت و يك نسخه از مقررات آن در سال 1883 به آنجا رسيد و در سال 1892 اولين مسابقه كاپ را برگزار كرد .

 در سال 1904 FIFA , فدراسيون بين المللي توسط گروهي از سرشناسان فوتبال از كشورهاي بلژيك ، دانمارك ، فرانسه ، هلند  اسپانيا ، سوئد و سوئيس در پاريس تشكيل شد .

 و در سال 1914 به ثبت رسيد . اولين بار فوتبال در سال 1914 در المپيك  سنت لوئي  انجام شد وكانادا برنده اين دوره از مسابقات گرديد و در سال 1918 با شكوه و جلال بيشتر و تعداد شركت كنندگان زيادتر در شهر لندن برگزار شد و كشور لهستان برنده نهايي مدال طلا در اين رشته گرديد .

در سال 1299 هجري شمسي عده اي از علاقه مندان به فوتبال در ايران براي تشويق بازيكنان و تعميم آن بين جوانان دور هم گرد آمدند و با نام مجمع فوتبال شروع به فعاليت نمودند كه رياست آن را آقاي ماگمري  عهده دار شد و آقاي دكتر نليگان  و عده اي از ايرانيان در سال 1300 از مرحوم صدري براي منشي گري مجمع دعوت به عمل آوردند وبه اتفاق مرحوم عظيمي و طائر كه اعضا مجمع بودند تصميم به تغيير نام مجمع گرفته و آن را به مجمع ترويج و ترقي فوتبال تغيير دادند .

 تا سال 1313 هر ساله مسابقه فوتبال بين تيمهاي تهران برگزار مي گرديد .

 ودر سال 1327 فدراسيون فوتبال در ايران تشكيل وهمان سال به عضويت فيفا درآمد و به صورت آماتوري فعاليت خود را شروع نمود .

فواید اختصاصی فوتبال :

1- رشد فرايندهاي ذهني و عاطفي افراد به خصوص كودكان و نوجوانان را افزايش مي دهد .

2- براي رفع تأثرات و تعديل عواطف و نيز تنظيم فعل و انفعالات داخلي بدن مؤثر است .

3- فرد با موفقيت در انجام يك حركت ساده يا پيچيده و از اينكه توانسته توپي را به ثمر برساند احساس غرور و رضامندي او را ارضا مي كند و اعتماد به نفس را در وي افزايش مي دهد .

4- فوتبال فعاليتي پويا است كه در تمايل گروه به پيوستگي و اتحاد با هم براي دنبال كردن اهداف و مقاصد خويش متجلي مي شود .

5- شركت در فعاليتهاي ورزشي مانند فوتبال در ايجاد آمادگي براي زندگي اجتماعي نقش عمده اي دارد .

6- باعث ايجاد زمينه هاي مناسب براي آشنايي با مسئوليتهاي فرد در قبال جامعه مي شود .

قوانین کلی فوتبال :

1- بازي فوتبال توسط دو تيم انجام مي گيرد و هر تيم شامل يازده بازيكن با دروازه بان است .

2- زمين بازي به شكل مستطيل و به ابعاد حداكثر90×120 و حداقل 45×90 متر مي باشد .

3- هدف از اين بازي عبور دادن توپ به وسيله پا از خط دروازه حريف و ممانعت از گل زدن تيم مقابل مي باشد .

4- توپ را مي توان با رعايت قوانين در هر مسير از زمين بازي به صورت پاس ، دريبل ، شوت و ... در زمين حركت داد و گل را به ثمر رسانيد . هر گل تأييد شده توسط داور در بازي يك امتياز به حساب مي آيد .

5- بازي در دو وقت 45 دقيقه اي بدون وقت اضافه انجام مي شود كه در بين دو نيمه 15 دقيقه استراحت وجود دارد

قانون 4 - وسایل بازیکنان

قانون چهارم فوتبال وضعیت وسایل بازیکنان داخل زمین بازی را مشخص می کند.

این قانون تعریف می کند که چه وسایلی را یک بازیکن می تواند داشته باشد و شرایط استفاده آن چگونه است:

خطرناك نبودن وسايل

بازيكن نبايد از وسايلى استفاده كند يا چيزى بپوشد كه براى خودش و ساير بازيكنان خطرناك باشد. (به انضمام هرگونه زيور آلات)

وسايل اساسى

وسايل اساسى و اجبارى بازيكنان عبارت است از:

- پيراهن

- شورت –

- جوراب ساق بلند

- محافظ ساق

- كفش

محافظ ساق

- كلا ً بوسيله جوراب پوشيده شود

- از جنسهاى مناسب مانند: لاستيك، پلاستيك يا نظير آنها ساخته شود

- محافظت معقولانه اى را فراهم كند

دروازه بانها

هر دروازه بان بايد از رنگهايى استفاده كند كه با رنگ لباس ساير بازيكنان، داور و كمك داوران مغاير باشد.

فوتبال ایران

اولین دوره لیگ فوتبال ایران در سال ۱۳۳۹ با قهرمانی تیم جم آبادان برگزار شد.

 اولین دوره لیگ حرفه‌ای فوتبال در سال ۱۳۸۰ با قهرمانی تیم پرسپولیس تهران برگزار شد.

دومین قهرمان لیگ سپاهان اصفهان بود.

 قهرمان دوره سوم لیگ : پاس تهران

 قهرمان دوره چهارم لیگ : فولاد خوزستان

 قهرمان دوره پنجم لیگ : استقلال تهران.

 تیم فوتبال پرسپولیس تهران پر افتخارترین تیم ایران و صاحب رکورد بیشترین قهرمانی در ایران است .

تیم ملی فوتبال ایران تاکنون سه دوره در سالهای ۱۹۷۸، ۱۹۹۸ و ۲۰۰۶ آلمان موفق به حضور در جام جهانی شده است.علی دایی هم اکنون کاپیتان تیم ملی ایران و آقای گل دنیا با107 گل زده.

ایران تاکنون سه دوره در جام ملتهای آسیا مقام اول را کسب کرده است. بهترین برد ایران با نتیجه 19بر0 مقابل تیم ملی گوام در مسابقات مقدماتی جام جهانی 2002 بوده است.

سال گشايش فدراسيون فوتبال ايران : ۱۲۹۹ خورشيدی  /  ۱۹۲۰ ميلادی

سال عضو شدن ايران در فيفا : ۱۳۲۴ خورشيدی  /  ۱۹۴۵ ميلادی

ايران از پرافتخارترين کشورهای آسيا در رشته‌ی فوتبال است. افتخارهايی که در اواخر دهه‌ی شصت و اوايل دهه‌ی هفتاد ميلادی به اوج خود رسيد و آن افتخارها ديگر هرگز تکرار نشد.

تاکنون چهار بازيکن از ايران توانسته‌اند بهترين بازيکن سال آسيا شوند که در نوع خود يک رکورد به شمار می‌رود. خداداد عزيزی در سال ۱۹۹۶ ، علی دايی در سال ۱۹۹۹ ، مهدی مهدوی‌کيا در سال ۲۰۰۳ و علی کريمی در سال ۲۰۰۴ توپ طلای آسيا را به دست آوردند.

ايران دو بار در سالهای ۱۹۷۸ آرژانتين و ۱۹۹۸ فرانسه و 2006 آلمان در جام جهانی حضور يافت و در  دو

دور اين حضورها در مرحله  نخست از گردونه‌ی بازيها حذف شد. ايران در شش بازی انجام داده در اين مسابقه‌ها دارای يک برد ، يک تساوی و چهار شکست است. چهار گل زده و دوازده گل دريافت کرده است.

ايران در جام ۱۹۷۸ در برابر هلند ، که به مقام دوم آن جام دست يافت ، با نتيجه‌ی سه بر صفر شکست خورد. سپس اسکاتلند را يک بر يک متوقف کرد ، که تک گل ايران در آن بازی را ايرج دانايی ‌فر به ثمر رساند.

 در بازی سوم نيز ايران در برابر پرو ايستاد و در برابر چهار گلی که دريافت کرد ، توانست تنها يکبار به وسيله‌ی حسن روشن به گل برسد و به اين ترتيب از گردونه‌ی بازيها کنار رفت.

ايران همچنين چهار بار جواز حضور در المپيک را نيز به دست آورده است. ايران در سال ۱۹۶۴ در المپيک توکيو ، ‌۱۹۷۲ در المپيک مونيخ و ۱۹۷۶ در المپيک مونترال حاضر شد. چهارمين حضور ايران به المپيک ۱۹۸۰ مسکو برمی‌گردد که به خاطر محکوم کردن اشغال افغانستان به وسيله‌ی شوروی از حضور در آن المپيک صرف نظر کرد.

در جام ملتهای آسيا ، ايران در سه دوره‌ی آغازين اين بازيها شرکت نکرد. نتيجه‌ی حضور ده دوره‌ای ايران در اين بازيها نيز سه قهرمانی در سالهای ۱۹۶۸ ايران ، ۱۹۷۲ تايلند و ۱۹۷۶ ايران ، چهار مقام سومی در سالهای ۱۹۸۰ کويت ، ۱۹۸۸ قطر ، ۱۹۹۶ امارات و ۲۰۰۴ چين و يک مقام چهارمی در سال ۱۹۸۴ سنگاپور می‌باشد. ايران در بازيهای ۱۹۹۲ ژاپن در دور مقدماتی و در لبنان ۲۰۰۰ در مرحله‌ی يک چهارم پايانی از گردونه‌ی بازيها کنار رفت.

ايران پرافتخارترين تيم فوتبال در المپيکهای آسيايی را دارد. چهار مقام قهرمانی در بازيهای آسيايی ۱۹۷۴ تهران ، ۱۹۹۰ پکن ، ۱۹۹۸ بانکوک و ۲۰۰۲ بوسان در کنار دو مقام دومی ايران را به اين جايگاه رسانده است.

پایان